In het kort

• Dit artikel geeft een samenvatting van de Optiply Inventory Intelligence Index en is de nieuwe inkoopbenchmark, gebaseerd op 44+ miljoen inkoopbeslissingen in 12 branches.
• Je krijgt inzicht in productbeschikbaarheid, gemiste omzet door stockouts, dead stock, inventory performance en geautomatiseerde replenishment.
• Productbeschikbaarheid varieert sterk: van 87% bij de onderste 25% tot 96% bij de top.
• Bijna een kwart van alle voorraadwaarde (24,4%) zit vast in dode voorraad.
• De best presterende bedrijven vertrouwen op AI en automatisering om de juiste inkoopbeslissingen te maken.
• Je eigen prestaties kun je toetsen in de Inventory Intelligence Index van Optiply.

Benieuwd hoe jouw bedrijf zich verhoudt tot de markt en de belangrijkste inkoop-KPI's? We hebben de prestaties van 1.300+ e-commerce bedrijven gebundeld en vergeleken op basis van hun supply chain-complexiteit. De Inventory Intelligence Index is nu live.

Wat de Inventory Intelligence Index laat zien

We hebben 44+ miljoen orderregels geanalyseerd op zes prestatiegebieden:

• Productbeschikbaarheid
• Gemiste omzet door stockouts
• Dode voorraad en vastgezet kapitaal
• Mate van automatisering van inkopen en optimalisaties
• Wat top-performers onderscheidt van de rest
• Wat er verandert zodra replenishment is geautomatiseerd

De belangrijkste inzichten uit de inventory en supply chain benchmark

Wil je weten wat de inventory benchmark voor dit jaar laat zien? Hieronder lichten we een aantal belangrijke inzichten toe. Maar bekijk vooral zelf hoe jouw bedrijf scoort in de Inventory Intelligence Index.

Service level benchmarks 2026

Kleine reminder: een service level is het percentage klantvraag dat je direct uit voorraad kunt leveren. Een service level van 90,7% klinkt prima. Maar het betekent dat ongeveer 1 op de 11 orders niet uit voorraad geleverd kan worden. Voor een bedrijf met 1.000 orders per maand zijn dat 90+ gemiste verkopen per maand.

Het verschil tussen top- en onderpresteerders is groot, maar hangt sterk af van de supply chain-complexiteit. Bedrijven met een lange supply chain en meer dan 200 leveranciers halen een service level van 95,4%, terwijl de onderste 25% blijft hangen op 87,5%.

Opvallend is dat bedrijven met lange supply chains juist het hoogste service level halen. De data laat zien dat langere lead times dwingen tot strakkere forecasting en bewuste safety stock-planning. Bedrijven met korte ketens werken vaker reactief en hebben daardoor een lagere productbeschikbaarheid.

Lost sales: stockouts kosten meer dan je denkt

Naast service level hebben we gekeken naar de omzet die per maand wordt misgelopen doordat producten niet op voorraad zijn op het moment dat de vraag er wel is. De uitkomst? Een typisch e-commerce bedrijf met minder dan 90% productbeschikbaarheid loopt acht keer meer omzet mis door stockouts dan de best presterende e-commerce bedrijven.

De bandbreedte is groot. De typische webshop heeft €85.800 aan gemiste omzet op jaarbasis. Maar de onderste 25% verliest ruim €172.700. Het verschil zit bijna altijd in de manier waarop inkoopbeslissingen worden genomen. Maar wat heel duidelijk is, is dat producten die niet op voorraad zijn, bedrijven meer kosten dan ze vaak doorhebben.

Dead stock: kapitaal dat stilstaat

Een typisch e-commerce bedrijf heeft bijna een kwart van zijn voorraadwaarde vastzitten in producten die niet actief verkopen. Voor een bedrijf met €500.000 aan voorraad betekent dat €122.000 aan kapitaal dat niets doet. Dat slokt magazijnruimte op én cash.

De ironie is dat veel van diezelfde bedrijven die last hebben van stockouts, tegelijk overvol zitten met traaglopers. Ze zien stockouts van populaire producten en het magazijn staat vol met de verkeerde producten. Het is het voorspelbare gevolg van inkopen op basis van vaste regels en gemiddelden, in plaats van echte vraagsignalen.

Niveau van automatisering in demand planning

Waarom zou je nog tijd verspillen aan het handmatig analyseren van historische data, het maken van korte-termijn forecasts en last-minute herbestellen voor promoties en piekseizoenen, als het gewoon volledig automatisch kan?

De best presterende inkoopteams bestellen de juiste aantallen bij de juiste leveranciers, automatisch. Zelfs tijdens piekseizoenen en marketingcampagnes.

Maar de meeste bedrijven zijn nog niet zover. De data laat haarfijn zien waar de gaten zitten. We hebben gekeken hoe betrouwbaar het inkoopproces orders op tijd en in de juiste aantallen plaatst. Dat zijn de twee directe signalen waaraan je ziet of replenishment automatisch en accuraat loopt, of dat het nog leunt op handmatige beslissingen.

De bedrijven in het top kwartiel hebben het routinewerk van demand planning al geautomatiseerd: historische analyse, kortetermijnforecasts en het herbestellen voor promoties en piekseizoenen. Hun inkopers focussen zich op leveranciersonderhandelingen, assortimentsbeslissingen en strategische planning.

Wat onderscheidt de top-performers in e-commerce?

Bedrijven in de top 25% zijn niet beter op één enkele metric, maar tegelijkertijd beter op alle metrics. De grootste onderscheidende factor? Of inkoop reageert op echte vraagsignalen, of dat het draait op vaste regels en onderbuikgevoel.

Top-performers reageren op echte signalen: werkelijke verkoopsnelheid, variatie in lead times bij je leveranciers en seizoensinvloeden. Ze pikken leveringsproblemen op vóórdat ze leiden tot een stockout. En ze bestellen niet te veel op traaglopers, omdat hun replenishment is afgestemd op wat daadwerkelijk verkoopt.

Die switch, van vaste regels en onderbuikgevoel naar geautomatiseerde, data-gedreven replenishment, is wat een bedrijf van de mediaan naar het topkwartiel tilt op iedere metric. Meer weten? Lees hier hoe peers inkoopautomatisering in de praktijk aanpakken.

Wat er verandert wanneer replenishment wordt geautomatiseerd

De uitkomsten van onze analyse zijn duidelijk. Er valt nog veel winst te halen. De top-performers doen iets fundamenteel anders. Ze vertrouwen niet meer op handmatige inkoopprocessen, want die processen hebben een plafond.

Een inkoper die honderden SKU's beheert verspreid over tientallen leveranciers kan gemiddelden bijhouden, maar loopt vast op variabiliteit. Spreadsheets en handmatige workflows helpen niet bij het bijstellen van bestelmomenten op basis van veranderende lead times, vraagpieken of een leverancier die te laat is.

Uit een aanvullende analyse van 500+ vacatures voor demand planners blijkt dat 59% van het werk in een demand planner-rol vandaag al geautomatiseerd kan worden. Dat maakt ruimte vrij voor het werk dat écht menselijk oordeel vraagt: leveranciersonderhandelingen, assortimentsbeslissingen en strategische planning.

Wil je de volledige uitsplitsing zien van welke taken automatiseerbaar zijn en weten waar jouw operatie staat? Bezoek dan de Inventory Intelligence Index.

Hoe slim is jouw voorraadoptimalisatie? 

Deze benchmarks zijn gebaseerd op echte transactiedata van 44+ miljoen inkoopbeslissingen uit 12 e-commerce branches. In de interactieve Inventory Intelligence Index zie je precies waar jouw operatie staat. Per supply chain-type, aantal SKU's en aantal leveranciers.

Ontdek waar je staat in de Inventory Intelligence Index.

Wil je nog dieper? Plan vrijblijvend een demo van 15 minuten. We leveren een analyse op maat, zodat je precies weet waar jouw voorraadgaten zitten en wat er verandert zodra AI vertrouwt om herhaalinkopen te doen op basis van al je real-time data.

Veelgestelde vragen over de nieuwe inventory benchmark

We snappen dat dit een hoop is om door te nemen. Daarom hebben we de vragen die we het vaakst horen alvast op een rij gezet.

Wat is inventory intelligence?

Inventory intelligence is het vermogen om inkoopbeslissingen te baseren op echte data, in plaats van vaste regels of onderbuikgevoel. Het gaat om hoe goed een operatie productbeschikbaarheid bijhoudt en daarop kan reageren, hoeveel omzet er verloren gaat door stockouts, hoeveel dode voorraad je hebt en hoe ver replenishment al is geautomatiseerd.

Wat is een goede productbeschikbaarheid (service level) voor een e-commerce bedrijf?

Een goed service level hangt af van je supply chain-complexiteit. Maar uit onze data blijkt dat de best presterende bedrijven een service level van 95% of hoger hebben. Een service level onder de 85% zet je in het onderste kwartiel, waar meer dan 1 op de 6 orders niet wordt uitgeleverd. Bedrijven met langere lead times halen vaak een hoger service level, omdat ze verder vooruit plannen.

Wat is dead stock en hoe meet je het?

Dead stock wordt ook wel incourante, dode of overtollige voorraad genoemd. Het is het deel van je totale voorraadwaarde dat vastzit in producten die niet actief verkopen. Voor een bedrijf met €500.000 aan voorraad is het verschil tussen mediaan en top-kwartiel ongeveer €52.000 aan kapitaal dat je opnieuw kunt inzetten.

Welke inkooptaken kunnen vandaag al worden geautomatiseerd?

Uit een analyse van 500+ vacatures voor demand planners blijkt dat 59% van de taken in een demand planner-rol volledig kan worden geautomatiseerd. Denk aan het analyseren van historische data, het maken van korte termijn forecasts en het plaatsen van replenishment-orders voor promoties en piekseizoenen.

Welke KPI's zijn belangrijk voor voorraadbeheer in e-commerce?

De belangrijkste supply chain KPI's voor e-commerce vallen in vier categorieën:

• Service level: het percentage klantvraag dat je direct uit voorraad levert. Top-performers zitten boven de 95%, de onderste 25% blijft hangen op 87,5%.
• Dead stock-ratio: het deel van je voorraadwaarde dat vastzit in producten die niet actief verkopen. Een gezond percentage ligt onder de 15%; het marktgemiddelde is bijna een kwart.
• Lost sales door stockouts: de omzet die je per maand misloopt doordat een product niet op voorraad is op het moment dat de vraag er wel is. Bij een typisch e-commerce bedrijf gaat het al snel om €85.800 per jaar.
• On-time & in-full leveringen: hoe vaak je leveranciers op tijd en in de juiste aantallen leveren.

Deze KPI’s hangen allemaal aan dezelfde knop, namelijk hoe goed je inkoopproces reageert op echte vraagsignalen. Zodra replenishment is geautomatiseerd, bewegen alle vier de KPI's tegelijk de goede kant op.